Ters Açılı Parçalarda Kızak (Slider) ve Açı Pimi (Angle Pin) Mekanizmalarının Tasarım Kuralları
Plastik enjeksiyon kalıbında ters açılı (undercut) tırnak ve deliklerin açılması: Açı pimi (angle pin), mekanik kilit (wedge block) ve hidrolik maça sistemleri.
Plastik Parçalarda Yan Delik ve Tırnakların Çözümü: Kızak Mekanizmaları
Kalıbın ana açılma yönüne dik veya açılı olarak yer alan yan delikler, kancalar, klips tırnakları ve kabartma logolar doğrudan kalıp açılmasıyla kurtarılamaz. Bu ters açılı (undercut) geometrileri serbest bırakmak için kalıp açılırken yana doğru kayan mekanik kızaklar (sliders) veya lifter sistemleri kullanılır. Zeytinburnu kalıphanemizde üretilen tüm kızak mekanizmaları, sıfır boşlukla çalışan sertleştirilmiş kılavuz raylar üzerinde hareket eder.
Açı Pimi (Angle Pin) Boyutlandırması ve Açı Seçimi
Kızağın yana doğru ötelenmesini sağlayan açı pimi, kalıp açılma kuvvetini doğrusal harekete dönüştürür. Mühendislik kuralı olarak açı pimi açısı (α) genellikle 15° ile 22° arasında tutulur. 25°'nin üzerindeki açılar pime binen kesme gerilmesini aşırı artırarak kırılma riskini doğurur.
Kilit Bloğu (Wedge / Heel Block) Önemi
Enjeksiyon anında kavite içinde oluşan 500 ila 1500 bar arası devasa basınç, kızağı geriye doğru itmeye çalışır. Açı pimi bu basınca karşı koyamaz; kızağın arkasına yerleştirilen sertleştirilmiş kilit bloğu (wedge lock) kızağı kilitler. Kilit açısı, açı pimi açısından 2° daha büyük olmalıdır (örneğin pim 18° ise kilit 20° olmalıdır); aksi halde mekanizma sıkışarak kitlenir.
Sıkça Sorulan Sorular
Kızaklı kalıplarda yaylı kilit (slide retainer) ne işe yarar?
Kalıp tamamen açıldığında kızağın serbestçe kayıp yerçekimiyle düşmesini engeller ve kalıp kapanırken açı pimiyle doğru hizada buluşmasını sağlar.
Çok uzun stroklu ters açılarda mekanik kızak mı hidrolik maça mı kullanılır?
Strok 80-100 mm'yi aştığında açı pimleri aşırı uzayacağı için kalıp dışına monte edilen limit switch kontrollü hidrolik silindir maçalar tercih edilir.
Kızak aşınma plakalarında hangi malzeme kullanılır?
DIN 1.2842 veya grafitli yağsız bronz aşınma plakaları kullanılır ve sürtünme yüzeyleri sert krom veya TiN kaplanır.